Zoals mijn collega Elke al eerder kort beschreef in haar blog “Antwoord op ondernemersvragen over de coronacrisis” is het voor te stellen dat op dit moment niet altijd aan alle verplichtingen uit contracten kan worden voldaan. De levertermijn kan bijvoorbeeld niet worden gehaald of de wederpartij kan niet betalen.

Maar wat is ertegen te doen?

Corona en commerciële contracten

In veel contracten staat een overmachtsbepaling. Hoe maak je hier gebruik van? En wat valt er precies onder de overmacht? Verder hebben we nog de wettelijke regeling van de onvoorziene omstandigheden. Wat moet je precies doen wil je, je hier succesvol op kunnen beroepen?

Wat zijn overmacht en onvoorziene omstandigheden? In dit blog zal ik dat verder uitdiepen.

Situatie van ondernemers

Voordat ik begin moet ik zeggen dat ik me hier focus op situaties van ondernemers. Daarom ligt de focus van dit blog op contracten die tussen twee of meer bedrijven gelden, en niet op contracten met consumenten. Consumenten genieten vaak speciale bescherming en op hen is daarom veelal een ander wettelijk regime van toepassing.

Probeer er met elkaar uit te komen door opnieuw te onderhandelen.

Bij het beoordelen van de vraag of de verplichtingen van een contract kunnen worden aangepast is het van belang om goed in de bepalingen van het contract zelf te kijken. Is er in het contract een regeling opgenomen om in uitzonderlijke situaties te ontbinden, te beëindigen of te heronderhandelen overweeg dan eerst een van deze opties alvorens je een beroep doet op overmacht en/of onvoorziene omstandigheden.

Als een schuldenaar niet kan voldoen aan de verplichtingen die uit het contract voortvloeien dan spreken we in de juridische wereld van een “tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst.”

Tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst

De gevolgen van een tekortkoming in de nakoming kunnen verschillend zijn. Ik zal per punt stilstaan bij de mogelijkheden:

  • Nakoming vorderen, de partij die niet voldoet aan zijn verplichting uit de overeenkomst kan aan die verplichting worden gehouden door dit te vorderen.
  • De overeenkomst ontbinden, als een van de partijen zich niet aan de verplichtingen uit de overeenkomst houdt, kan de andere partij de overeenkomst ontbinden. Dit kan niet zomaar hiervoor moet de wederpartij eerst in verzuim zijn. Wil de wederpartij in verzuim zijn dan moet zij bijvoorbeeld een redelijke termijn tot nakoming zijn geboden.
  • Schadevergoeding vorderen, een van de partijen kan schadevergoeding vorderen. Dit kan natuurlijk alleen als die partij ook daadwerkelijk schade heeft geleden doordat de andere partij niet aan zijn verplichting uit de overeenkomst heeft voldaan.

De wetgever heeft deze mogelijkheden in het leven geroepen om ervoor te zorgen dat partijen hun verplichtingen nakomen. Wil je nu niet van een van de bovengenoemde drastische maatregelen gebruik maken dan is het een optie om te kijken naar de overmachtsbepaling in de overeenkomst. De overmachtsbepaling kan in sommige gevallen uitkomst bieden.

Overmacht

Als een schuldenaar zijn verplichting niet nakomt wegens het corona virus, of je kunt je verplichtingen niet voldoen wegens het corona virus dan is het verstandig om te kijken naar de overmachtsbepaling die in het contract met u en de schuldenaar is opgesteld. Gevolgen van een geslaagd beroep op de overmachtsbepaling uit een overeenkomst kunnen onder andere zijn:

  • Beëindiging van de overeenkomst
  • Verplichting tot onderhandeling over contractvoorwaarden
  • Opschorting van verplichtingen uit de overeenkomst
  • Uitstel van de nakomingsverplichting uit de overeenkomst
  • Verval van aansprakelijkheid van schade

Corona en overmacht

Overmacht is opgenomen in artikel 6:75 Burgerlijk Wetboek. Of corona valt onder overmacht moet bepaald worden aan de hand van het onderliggende contract of de algemene voorwaarden. In een van deze bronnen staat vaak omschreven wat er precies onder overmacht wordt verstaan. Ook staat er opgenomen wat de gevolgen zijn van een beroep op de overmachtsbepaling. In veel gevallen valt corona wel degelijk aan te merken als een overmacht situatie.

Onvoorziene omstandigheden

Ook kan via de rechter geprobeerd worden om de overeenkomst aan te passen of te ontbinden. Dit kan via de bepaling die is opgenomen in artikel 6:258 Burgerlijk Wetboek. Dit worden ook wel onvoorziene omstandigheden genoemd. Een van de partijen kan, indien de andere partij niet mee werkt aan enige onderhandeling, bij de rechter vorderen de overeenkomst te wijzigen of te ontbinden. De rechter toetst de onvoorziene omstandigheden aan de hand van alle omstandigheden van het geval. Hij houdt hier strikt rekening met de redelijkheid en billijkheid. Dit wil zeggen dat de rechter afweegt wat in het specifieke geval de belangrijkste belangen zijn. De rechter kan de wijziging of ontbinding met terugwerkende kracht uitspreken. Dit betekent dat de rechter kan bepalen dat de overeenkomst juridisch gezien helemaal niet heeft bestaan.

Blijf in deze periode goed met elkaar communiceren.

Wat kan er dan worden verstaan onder een onvoorziene omstandigheid? Een onvoorziene omstandigheid is een omstandigheid die bij het sluiten van een contract niet hadden kunnen worden voorzien. Het moet dus gaan om een omstandigheid die pas na het sluiten van het contract aan de orde komt. Je kan denken aan:

  • Een enorme prijsstijging van grondstoffen
  • Gebrek aan kredietverlening

Een beroep op onvoorziene omstandigheden slaagt zeer zelden. De rechter is erg terughoudend in het toewijzen van een dergelijke vordering.

 Redelijkheid en billijkheid van de contractpartijen

Uit het voorgaande blijkt dat de wet verschillende mogelijkheden biedt om een overeenkomst aan te passen, maar als een van de partijen voet bij stuk houdt en zich blijft beroepen op de nakoming van de overeenkomst heeft het voorgaande geen enkel effect.

Op dit moment moeten velen van ons roeien met de riemen die ze hebben. Daarom doe ik in dit blog een beroep op de redelijkheid en billijkheid van de partijen. Blijf in deze periode goed met elkaar communiceren. Wat is haalbaar voor partijen? Wees flexibel, heb begrip voor elkaar en blijf elkaar netjes behandelen. Zeker in deze periode wil je niet dat de wederpartij failliet wordt verklaard, want dan zie je niets meer van de verplichtingen uit de overeenkomst terug.

Conclusie corona en contracten

Als er sprake is van een probleem in de overeenkomst en een van beide partijen kan niet voldoen aan haar verplichtingen is het belangrijk om eerst na te gaan wat de beste oplossing is in dit geval. De overmachtsbepaling in de overeenkomst kan in veel gevallen uitkomst bieden, maar dat is alleen het geval als beide partijen willen mee werken. Als een van de partijen voet bij stuk houdt dan wordt de situatie al een stuk lastiger.

Het is aan te raden om met beide partijen in onderhandeling te gaan over hetgeen wel mogelijk en haalbaar is in deze periode. Het kan namelijk erg nadelig zijn als je schuldenaar failliet wordt verklaard. Een groot gedeelte van je vordering zie je dan waarschijnlijk niet meer terug.

Doe dus een beroep op elkaars redelijkheid en billijkheid in plaats van dat de rechter dit moet doen. Probeer er met elkaar uit te komen door opnieuw te onderhandelen. Op deze manier krijg je een haalbare oplossing die voor beide partijen gunstig kan zijn.

Hulp en advies nodig?

Heb je nog vragen en/of hulp nodig met het opnieuw onderhandelen van bepaalde voorwaarden neem dan contact met ons team op.

Heb je hulp nodig of behoefte aan meer informatie in deze corona crisis? Ons kantoor heeft diverse praktische blogs geschreven, oa. over de NOW-regeling. Inschrijven op onze nieuwsbrief kan hier. En onze laatste blogs lees je hier.

In deze tijd realiseren wij ons als geen ander dat elkaar helpen en ondersteunen waar het kan, heel erg belangrijk is. Ons team staat voor je klaar! Bellen kan via 0412-649109,, mailen kan naar ons algemene mailadres info@zandvoort-legal.nl of naar een advocaat van ons team. En via skype of videobellen kunnen we ook met je in gesprek. En wees niet bang dat we je meteen de tijd in rekening brengen! Wij wensen alle ondernemingen, organisaties en ZZPérs veel succes en creativiteit om door deze periode te komen. Samen zijn we sterk!