Daan Blokland

Als werkgever bent u vooral bezig met ondernemen. En als ondernemer wilt u vooral het beste  voor uw onderneming. Op dit moment is het binnen uw onderneming erg druk. Maar mag u dan bepalen of uw werknemers meer uren moeten maken of mag u zomaar de functie van een werknemer wijzigen? In dit blog leg ik uit in welke situaties u de arbeidsovereenkomst eenzijdig mag wijzigen.

Een eenzijdig wijzigingsbeding; wat houdt het in?

In Nederland bestaat er contractsvrijheid. Dit houdt in dat partijen vrij zijn om af te spreken wat zij willen en met wie zij dat willen, zolang de partijen zich aan de wet houden. Voor het wijzigen van een arbeidsovereenkomst geldt ongeveer hetzelfde. Zolang partijen het met elkaar eens zijn kunnen zij wijzigen wat zij willen. De situatie wordt lastiger als de werknemer het er niet mee eens is.

De werknemer is door de Nederlandse wetgever aangemerkt als een zwakkere contractspartij. De wetgever heeft daarom in wetten vastgelegd waar de werknemer minimaal recht op heeft. Als werkgever kunt u daarom niet zomaar de arbeidsovereenkomst wijzigen.

Arbeidsvoorwaarden

Het eenzijdig wijzigen van de arbeidsovereenkomst heeft met name betrekking op het wijzigen van de arbeidsvoorwaarden. Dit zijn voorwaarden zoals loon, maar ook een auto van de zaak kan een arbeidsvoorwaarde zijn. Veel van deze voorwaarden zijn vastgelegd in een cao of in de wet. De voorwaarden uit de wet of cao gelden als een minimum waarop de werknemer recht heeft. Ook als u boven dit minimum zit is het niet zomaar mogelijk om arbeidsvoorwaarden te wijzigen.

Overwerkverplichting

overwerkverplichting

Of u als werkgever uw werknemer kunt verplichten om over te werken, hangt af van wat in de arbeidsovereenkomst, cao of met de ondernemingsraad is afgesproken. Heeft u niets geregeld, dan hangt het van de redelijkheid van het verzoek af. Het is de vraag of de werknemer het verzoek mag weigeren. Hierbij dient u te kijken naar:

  1. Functie
  2. Dienstverband
  3. Gebruikelijkheid binnen de branche
  4. Verdeling van het werk binnen uw bedrijf

Onder de noemer goed werknemerschap kunt u als werkgever vragen om over te werken!

Geen wijzigingsbeding

Als u geen wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst hebt staan is het lastiger om eenzijdig de overeenkomst te wijzigen. De werknemer hoeft niet zomaar akkoord te gaan met een voorgestelde eenzijdige wijziging. De wetgever heeft bepaald dat u zich als goed werkgever moet gedragen dit geldt vice versa voor de werknemer. Als u een redelijk voorstel doet aan de werknemer dan kan de werknemer dit niet zomaar afwijzen. Denk in dit geval aan een werknemer die na een periode van arbeidsongeschiktheid weigert ander passend werk te gaan verrichten. In dit geval wordt steeds de afweging tussen ieders belangen gemaakt.
Er vindt in dit geval een dubbele toets plaats. In eerste instantie wordt getoetst of uw voorstel redelijk is en vervolgens wordt getoetst of de werknemer het voorstel redelijkerwijs moet aanvaarden.

Twee toetsingsmomenten: op redelijkheid van het voorstel en op redelijkheid van aanvaarding!

Redelijkheid en billijkheid

Verder is het voor u als werkgever mogelijk om een beroep te doen op de zogeheten redelijkheid en billijkheid. Dit houdt in dat u als werkgever moet aantonen dat u wil wijzigen omdat het ongewijzigd laten van de arbeidsovereenkomst voor u onaanvaardbaar is.

Wijzigingsbeding

Door het opnemen van een wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst is het voor u makkelijker om de arbeidsovereenkomst eenzijdig te wijzigen. U zult in dat geval moeten aantonen dat de wijziging voor u van zwaarwegend belang is. Daarvan is bijvoorbeeld sprake als er zwaarwegende bedrijfseconomische of organisatorische omstandigheden zijn die een wijziging noodzakelijk maken. U zult moeten aantonen dat uw belang zwaarder weegt dan dat van de werknemer.
Verder zult u de werknemer van tevoren op de hoogte moeten stellen van de geplande wijziging, zodat hij daarop kan reageren.

Verzoek werknemer

De werknemer kan u verzoeken om meer of minder te gaan werken. Een werknemer die minimaal een jaar bij u dienst is heeft de mogelijkheid om zijn arbeidsduur te laten aanpassen. Dit verzoek dient de werknemer 4 maanden voor de geplande wijziging te doen. U als werkgever zal in eerste instantie het verzoek moeten inwilligen, tenzij u zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen hebt die zich tegen de wijziging verzetten.

Onder zwaarwegende belangen kunt u verstaan:

  • problemen bij de herbezetting van de vrijgekomen uren
  • rooster technische problemen
  • problemen omtrent financiële aard
  • niet voldoende werk hebben

Overige opties

Verder zou u een beroep kunnen doen op de onvoorziene omstandigheid. Dit beroep wijst de rechter slechts bij hoge uitzondering toe. Die moet dusdanig ingrijpend zijn dat ongewijzigde instandhouding van de arbeidsovereenkomst van u als werkgever niet gevergd kan worden.

Volgens de wet kunt u als werkgever geen beroep doen op onvoorziene omstandigheden als het gaat om situaties die voor rekening van u als werkgever komen. Een slechte financiële positie voortkomend uit een slechte marktontwikkeling, is een voorbeeld van een ondernemersrisico wat voor rekening van de werkgever komt.

Daarnaast is het mogelijk om een arbeidsovereenkomst te wijzigen door een wijzigings- en/of deeltijdontslag. Heeft u toestemming gekregen van het UWV om iemand te ontslaan dan is het mogelijk om de werknemer opnieuw een arbeidscontract aan te bieden, maar onder andere voorwaarden of minder uren. Het is een manier van wijzigen van de arbeidsovereenkomst, maar hij is erg omslachtig.

Instructierecht

Maakt u als werkgever gebruik van uw instructierecht dan heeft de werknemer daar niets tegen in te brengen. Bij het instructierecht kunt u denken aan voorschriften:

  • tot e-mail gebruik
  • rookverbod
  • pauzes
  • dragen van veiligheidskleding

Alles wat onder het instructierecht valt kunt u als werkgever eenzijdig wijzigen.

Vragen?

Wilt u meer informatie of een duidelijk advies over de eenzijdige wijziging van arbeidsvoorwaarden, neemt u dan contact op met één van onze advocaten of bel 0412-649109.

 thuiswerkdag

 Lees ook: drie scenarios of u als werkgever een thuiswerkdag mag schrappen

 

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Neem contact met ons op
Bekijk hoe we werken

Deel dit verhaal, kies je kanaal!