Hoewel het aantal faillissementen daalt, houden sommige bedrijven last van de nasleep van de crisis. De achterstanden die zijn ontstaan tijdens de crisis kunnen niet worden ingelopen, waardoor een faillissement onvermijdelijk is.

Een curator in het faillissement heeft diverse middelen om benadeling van de boedel tegen te gaan. Zo kan hij onder bepaalde omstandigheden de bestuurder aansprakelijk stellen, bijvoorbeeld wegens onbehoorlijk bestuur.

De curator heeft ook een ander middel om benadeling van de boedel tegen te gaan. Hij kan zogenoemde paulianeuze handelingen ongedaan maken indien de faillissementsboedel door de handeling is benadeeld. De boedel, en dus ook de schuldeisers, heeft er belang bij dat er zo veel mogelijk vermogen beschikbaar is om te verdelen.

Definitie Actio Pauliana

De definitie van faillissementspauliana is als volgt:

Een rechtshandeling die de schuldenaar (de latere failliet) vóór de faillietverklaring onverplicht heeft verricht en waarvan deze bij dit verrichten wist of behoorde te weten dat daarvan benadeling van de schuldeisers het gevolg zou zijn.

Wat is de achtergrond van de actio pauliana?

Alle schuldeisers hebben in beginsel een gelijk recht op een deel van de boedel. Vlak voor een (dreigend) faillissement zal de bestuurder er alles aan doen om zijn onderneming te redden. Dit kan leiden tot bevoordeling van bepaalde schuldeisers (zoals de bank, zustervennootschappen of familie en vrienden) boven andere schuldeisers. Er is dan sprake van selectieve betalingen. Ook zijn er bestuurders met kwaad in de zin, zij proberen het resterende vermogen buiten de B.V. te brengen.

Door het inroepen van de pauliana kan de curator deze handeling ongedaan maken (vernietigen).

Wanneer kan de curator een beroep doen op pauliana?

Artikel 42 van de Faillissementswet bepaalt dat de curator een rechtshandeling kan vernietigen als:

  • het een onverplicht verrichte rechtshandeling door de schuldenaar betreft;
  • waardoor de schuldeisers zijn benadeeld;
  • de schuldenaar wetenschap van deze benadeling had; en
  • deze wetenschap ook bestond bij de wederpartij.

Voorbeelden van onverplichte rechtshandelingen met benadeling van schuldeisers zijn bijvoorbeeld het verkopen van zaken tegen een te lage prijs, het schenken van vermogen of goederen, maar ook het vestigen van een pandrecht zonder dat daarvoor een verplichting bestaat.

De curator zal moeten bewijzen dat zowel de schuldenaar (de toekomstig failliet) als de schuldeiser (de “bevoordeelde”) wist dat andere schuldeisers zouden worden benadeeld. Maar let op, als sprake is van – bijvoorbeeld – familiebanden of groepsvennootschappen, dan wordt vermoed dat beide partijen wisten van de benadeling.

Faillissement in zicht? Let op benadeling!

Het is begrijpelijk dat de ondernemer er alles aan zal  doen om de onderneming in leven te houden. Hierbij kan zich voordoen dat bepaalde schuldeisers worden voorgetrokken. Dit is niet altijd verwijtbaar, maar een bestuurder zal hier wel op bedacht moeten zijn.

Meer informatie? Neem contact op met een faillissementsrecht advocaat van Van Zandvoort Legal voor een vrijblijvende kennismaking.