Wat was de situatie?

In een recente uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant vordert een werknemer nakoming van zijn arbeidsovereenkomst. De werkgever heeft in de casus besloten om het loon van de werknemer niet meer uit te betalen. De werknemer is werkzaam als valkenier en verricht voor zijn werkgever werkzaamheden in een pretpark in Duitsland. De werknemer verzorgt vogelshows. Door de coronacrisis heeft het pretpark een aantal weken moeten sluiten. Op dit moment is het pretpark weer geopend, maar er vinden nog geen vogelshows plaats. De werkgever, die de valkenier plaatste bij het Duitse pretpark, was van mening dat er geen arbeid was verricht door de werknemer en hij daarom geen loon verschuldigd zou zijn. De werknemer brengt daar tegenin dat het niet verrichten van de feitelijke werkzaamheden niet aan hem te wijten is. De voorzieningenrechter gaat hierin mee. Volgens de rechter is het niet kunnen verrichten van werkzaamheden door de werknemer een risico van de werkgever. De valkenier heeft dus recht op loon, terwijl hij geen arbeid heeft verricht.

In deze zaak paste de rechter het beginsel geen arbeid, wel loon toe. Dit versterkt de positie van de werknemer enorm. Door het toepassen van dit nieuwe beginsel zal de werkgever aan moeten tonen dat het niet verrichten van arbeid aan de werknemer zelf ligt. Hier is niet snel sprake van. Zelfs bij een verplichte sluiting, zoals in de horeca het geval was, zal de werkgever het loon van zijn werknemer door moeten betalen.

Lees verder voor de risico's die wel voor de werknemer zijn.
Het niet verrichten van arbeid is in dit geval niet toe te rekenen aan de werknemer.

Wat is er nu veranderd?

Voor de Wet Arbeidsmarkt in Balans was het zo dat als de werknemer geen arbeid verrichtte, hij geen recht op loon had. Tenzij het niet verrichten van arbeid in de risicosfeer van de werkgever lag, dan moest hij het loon wel  doorbetalen. Het was in dat geval aan de werknemer om aan te tonen dat het niet-werken voor risico van de werkgever moest komen. Met de huidige wetswijziging komt hier verandering in. Het devies luidt nu als volgt:

de werkgever is bij geen arbeid wel loon verschuldigd, tenzij het niet-werken het gevolg is van een omstandigheid die voor risico van de werknemer dient te komen.

Door deze verandering is het nu aan de werkgever om te bewijzen dat hiervan sprake is.

Risico van de werknemer

Wat komt dan wel voor risico van de werknemer? Denk in dit geval aan een werknemer die niet naar het werk wil komen vanwege besmettingsgevaar. Als de werknemer daardoor zijn werkzaamheden niet meer kan uitvoeren is dit een gevolg waar hij bewust voor kiest. Het niet werken is aan de werknemer zelf te wijten. In dat geval hoeft de werkgever geen loon te betalen.

Vakantiedagen en corona

De nieuwe regel heeft ook effect op de (verplichte) thuisquarantaine na vakantie.

Er zijn in dit geval twee situaties mogelijk:

  • Bewust reizen naar een gebied met een negatief reisadvies (code rood of oranje)
  • Het reisadvies wijzigt tijdens verblijf

In het geval dat de werknemer besluit om op vakantie te gaan naar een gebied waar code oranje of code rood van kracht is, kiest hij bewust voor het gevolg. De werknemer weet dat van hem wordt verwacht dat hij bij terugkomst twee weken in thuisquarantaine gaat. Als de werknemer in dit geval geen arbeid kan verrichten wordt er gesproken over een situatie die het gevolg is van een omstandigheid die voor risico van de werknemer dient te komen. In dit geval hoeft de werkgever geen loon door te betalen. De werknemer zal in dat geval (onbetaald) verlof moeten opnemen.

In het geval dat het reisadvies wijzigt tijdens het verblijf lijkt het er sterk op dat de werkgever loon verschuldigd blijft. De werknemer zal in dat geval wel adequaat moeten handelen. Verandert het reisadvies en de werknemer blijft vervolgens nog een week op vakantie, dan is dit een risico dat de werknemer neemt. De werknemer behoudt in dat geval geen recht op loon. Maar keert de werknemer bij het wijzigen van het reisadvies meteen terug om vervolgens in thuisquarantaine te gaan, dan zal de werkgever het loon moeten doorbetalen.

Wat te doen?

Uit het voorgaande blijkt dat werknemers vaak een sterke positie hebben voor wat betreft hun arbeidsvoorwaarden. Wat in dergelijke gevallen erg belangrijk is, is om afspraken te maken met je werknemers. Stel de werknemers op de hoogte van wat je precies van ze verlangt en wijs ze vooral op de risico’s. Als allerlaatste middel kun je in sommige gevallen het loon inhouden.

Wil jij meer weten over het wel of niet betalen van loon bij geen arbeid? Neem dan contact met ons team op 0412-649109 of info@zandvoort-legal.nl.