Mag de werkgever zijn personeel verplichten om zich te laten vaccineren? NEE

Allereerst wil ik beginnen met een belangrijk uitgangspunt: verplichten is niet mogelijk.

Een werkgever heeft de zorgplicht dat zijn werknemers hun werk in veiligheid en goede gezondheid moeten kunnen uitvoeren. Werknemers mogen niet ziek worden doordat ze met klanten of collega’s in contact komen. Het nemen van de juiste voorzorgsmaatregelen is als werkgever dus erg belangrijk. Een vaccinatie lijkt daar een zeer geschikte oplossing voor.

Toch gaat dit niet zomaar, want in Nederland heeft iedere burger het recht op onaantastbaarheid van het lichaam. Dit komt voort uit artikelen 11 en 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het verplichten van een werknemer om een vaccinatie te nemen gaat daarom in tegen dit grondrecht. Uitzonderingen op de grondrechten zijn alleen mogelijk als deze bij wet zijn geregeld.

Hier strijden dus twee belangen: de gezonde werkplek en de onaantastbaarheid van het lichaam. In dit geval zal het grondrecht van de werknemer zwaarder wegen dan de zorgplicht van de werkgever. Je werknemers verplichten om te vaccineren is daarom geen optie.

Is vaccineren met vrijwillige toestemming van de werknemer mogelijk? JA

Maar het moet dan echt gaan om een vrijwillige keuze. Omdat een werknemer afhankelijk is van zijn baan kan hij het al snel als sociale druk voelen, zeker als een verzoek meerdere keren wordt gedaan. Daarom adviseer, maar leg geen druk op!

Mag de werkgever weten of een werknemer is gevaccineerd tegen corona? NEE

Net zoals het vragen naar de oorzaak van een ziekmelding is het op grond van de AVG ook niet toegestaan om te vragen naar een medisch gegeven, zoals de vaccinatie. De AVG geeft aan dat een werkgever niet mag vragen naar gezondheidsgegevens, daarom mag je ook niet vragen of iemand gevaccineerd is.

Daarnaast kan een werknemer natuurlijk ook uit eigen beweging aangeven of hij gevaccineerd is. Het is dan belangrijk dat je als werkgever dit gegeven niet registreert. Dan ga je namelijk gezondheidsgegevens verwerken en hier heb je een speciale grondslag voor nodig uit de AVG. Een van deze grondslagen is de uitdrukkelijke toestemming van de persoon. De Autoriteit Persoonsgegevens is van mening dat een werknemer in een dergelijke gezagsverhouding per definitie niet in staat is om zijn wil vrij te bepalen. Daarom heb je als werkgever aan deze toestemming in deze situatie helaas niets.

Verder mag je als werkgever de vrijwillig gegeven info over de vaccinatie niet gebruiken om een oordeel te vormen over de inzetbaarheid van je werknemers. Dat mag alleen de arbodienst of bedrijfsarts. Je team verdelen in wel en niet gevaccineerd is daarom erg onverstandig.

Mag ik iemand ontslaan die het vaccin weigert? NEE

Dit is een lastige zaak met veel mitsen en maren, maar over het algemeen speelt ook hier het grondrecht op onaantastbaarheid van het lichaam. Dit grondrecht zal in de meeste gevallen zwaarder wegen dan de belangen van de werkgever.

Mag ik een sollicitant afwijzen omdat hij niet is gevaccineerd? NEE

Niet om de reden dat hij of zij niet gevaccineerd is. Als je dit wel zou doen dan zou je wederom in strijd handelen met het recht op onaantastbaarheid van het lichaam. Het zou ook erg vreemd zijn om iemand om deze motivatie niet aan te nemen voor een functie. Doe dit dus niet!

Mag ik het loon inhouden van iemand die ziek is en heeft geweigerd zich te laten vaccineren? NEE

Je mag het loon niet stopzetten. Alleen als ziekte wordt veroorzaakt door opzettelijk handelen van de werknemer, hoef je het loon niet door te betalen. De lat hiervoor ligt erg hoog. Uit de jurisprudentie blijkt dat rechters nauwelijks aannemen dat sprake is van opzettelijk handelen van de werknemer. Ook bij het niet vaccineren zal dat dan ook niet worden aangenomen.

Conclusie

Als werkgever kun je in dit geval het beste je werknemers goed adviseren over de voordelen van het vaccin, maar leg geen druk op. Het uitgangspunt blijft dat de werknemer een eigen keuzevrijheid heeft om zich te laten vaccineren. Dit heeft met name te maken met het recht op onaantastbaarheid van het lichaam.

Indien jouw vraag en antwoord er niet tussen staat, voel je vrij om contact met ons op te nemen!

Bekijk hoe we werken

Deel dit verhaal, kies je kanaal!